Stosowanie konopi indyjskich przez matkę, w szczególności tetrahydrokannabinolu (THC), wiąże się ze zmienioną funkcją łożyska, zmniejszonym wzrostem płodu oraz zwiększonym ryzykiem porodu przedwczesnego, i może upośledzać noworodkowe zachowanie nerwowe oraz długoterminowe wyniki poznawcze. Mechanizmy obejmują zaburzenie sygnalizacji endokannabinoidowej i przepływu krwi przez łożysko, co może ograniczać transfer tlenu i składników odżywczych, na przykład przyczyniając się do niskiej masy urodzeniowej i deficytów uwagi — czynniki, które wymagają ostrożnej oceny klinicznej i dalszego…
Chociaż związek przyczynowy pozostaje przedmiotem badań, ekspozycja prenatalna na tetrahydrokannabinol (THC) została powiązana z zakresem zagrożeń dla zdrowia matki, obejmujących schorzenia nadciśnieniowe, zaburzenia metaboliczne, dysfunkcję łożyska, obciążenie układu sercowo-naczyniowego oraz zwiększone prawdopodobieństwo poważnych powikłań położniczych. Niedawne badanie na naczelnych niebędących ludźmi wykazało, że spożycie THC przez matkę zmniejszyło objętość płuc płodu i zmieniło rozwój płuc u potomstwa zmniejszona objętość płuc. Dane obserwacyjne łączą ekspozycję na THC z wyższym względnym ryzykiem nadciśnienia ciążowego i stanu przedrzucawkowego, a także dokumentowanym wiązaniem receptorów kannabinoidowych w łożysku i zaburzeniem sygnalizacji estrogenowej, co prawdopodobnie przyczynia się do zwiększonego obkurczenia naczyń obwodowych i podwyższonego ciśnienia krwi. Związki z niedostatecznym i nadmiernym przyrostem masy ciała w ciąży sugerują zależne od dawki zaburzenia metaboliczne. Upośledzona migracja trofoblastu i zmieniona sygnalizacja endokannabinoidowa zostały powiązane z osłabieniem integralności łożyska i jego zdolności wymiany. Klinicznie ekspozycja koreluje z zwiększoną częstością akcji serca matki, oporem naczyniowym ogólnoustrojowym oraz zwiększoną częstością występowania nagłych stanów nadciśnieniowych, odklejenia łożyska, porodu przedwczesnego i porodu martwego.
Jak wpływa prenatalna ekspozycja na tetrahydrokannabinol (THC) na wzrost płodu i wielkość przy urodzeniu? Badania epidemiologiczne i badania na zwierzętach wskazują na spójne powiązania między narażeniem in utero na THC a obniżoną masą urodzeniową, przy skonsolidowanych wskaźnikach szans bliskich 1,77 w kohortach ludzkich; modele gryzoni stosujące codziennie 25–50 mg/kg THC wykazują podobnie deficyty masy płodów.
Deficyty obserwuje się nawet po ekspozycji we wczesnej ciąży, ale nasilają się, gdy ekspozycja trwa przez późniejsze trymestry, co odzwierciedla przyspieszenie przyrostu masy płodu w trzecim trymestrze. Redukcja obwodu głowy wydaje się zależna od przedłużonej ekspozycji, podczas gdy długość przy urodzeniu pozostaje w większości badań w dużej mierze niezmieniona.
Mechanistyczne obawy obejmują przenikanie przez łożysko, akumulację w tkankach płodowych oraz zmiany epigenetyczne. Te efekty wzrostowe mają implikacje dla zdrowia dziecka, co uzasadnia ostrożność w odniesieniu do stosowania THC przez matki w czasie ciąży.
Dalsze badania powinny doprecyzować relacje dawka–odpowiedź. Ostatnie badania na naczelnych również raportują aktywację mikrogleju w mózgach płodowych po prenatalnej ekspozycji na THC.
Kiedy poród następuje przed terminem, czas porodu wywiera głęboki wpływ na dalsze trajektorie neurobehawioralne i długoterminowe zdrowie, przy czym ryzyko wzrasta wraz ze spadkiem wieku ciążowego. Ekstremalnie i bardzo wcześniacze porody (<28 tygodni i ≤32 tygodnie, odpowiednio) wiążą się ze znacznie wyższą częstością niepełnosprawności, istotnymi zmniejszeniami objętości mózgu objętości regionalnych obszarów mózgu, oraz większym prawdopodobieństwem wystąpienia zaburzeń poznawczych, behawioralnych i szkolnych niż porody bliższe terminu.
Wcześniejszy poród przedwcześnie głęboko zmienia rozwój neurobehawioralny, a ryzyka—niepełnosprawność, zmniejszone objętości mózgu, zaburzenia poznawcze i behawioralne—rosną wraz ze spadkiem wieku ciążowego.
Dane wskazują, że ryzyko wzrasta wraz ze spadkiem wieku ciążowego, a badania obrazowe wykazują utrzymujące się ubytki objętości w określonych regionach, większą podatność u chłopców oraz utrzymujące się wyzwania szkolne, wykonawcze i zdrowia psychicznego, które często wymagają długotrwałego wsparcia edukacyjnego.
Przedwczesny poród jest definiowany przez Światową Organizację Zdrowia jako poród przed 37 tygodniem ciąży.
Okres bezpośrednio noworodkowy i wczesne niemowlęctwo obejmują szereg krótkoterminowych wyników, które odzwierciedlają ekspozycje in utero i wpływają na późniejsze trajektorie zdrowotne. Prenatalna ekspozycja na kannabis została powiązana w dużych badaniach kohortowych z kilkoma mierzalnymi niekorzystnymi punktami końcowymi, w szczególności z zwiększonym prawdopodobieństwem niskiej masy urodzeniowej i bycia małym w stosunku do wieku ciążowego.
Zaobserwowano także nieznacznie wyższe wskaźniki przyjęć na oddział intensywnej opieki noworodkowej (NICU), wraz z podwyższonym ryzykiem obumarcia płodu i niemowlęcia w niektórych analizach. W tych kohortach skorygowane ilorazy szans wskazują na około 20–24% wyższe prawdopodobieństwo niskiej masy urodzeniowej i bycia małym w stosunku do wieku ciążowego, z efektami dawka–odpowiedź w zależności od częstotliwości używania.
Wskaźniki przyjęć na NICU są nieznacznie podwyższone, podczas gdy szacunki dotyczące obumarć płodów i niemowląt, choć rzadsze, wykazują znaczne względne wzrosty, podkreślając obawy dotyczące wyników zdrowotnych noworodków. Duże badanie kohortowe na poziomie stanowym wykazało, że łączna prenatalna ekspozycja na kannabis i nikotynę była związana z zwiększonym ryzykiem przedwczesnego porodu, przyjęcia na NICU i chorób nadciśnieniowych w porównaniu z ciążami nieeksponowanymi.
Dlaczego prenatalna ekspozycja na delta‑9‑tetrahydrokannabinol (THC) wiąże się z mierzalnymi wynikami noworodkowymi i neuro‑rozwojowymi można wyjaśnić wieloma współdziałającymi mechanizmami biologicznymi działającymi na poziomie łożyska i płodu. THC przekracza łożysko, zmniejsza perfuzję i natlenowanie, oraz powoduje zmiany w strukturze i funkcji łożyska, które modyfikują wymianę składników odżywczych i gazów. Zmodyfikowane sygnalizowanie łożyskowe i supresja odporności przekształcają trajektorie rozwojowe. Niedawne badania na nieludzkich naczelnych wskazują, że prenatalna ekspozycja na THC może zmieniać epigenom.
Modyfikacje epigenetyczne w tkankach łożyskowych i płodowych zmieniają wzorce metylacji DNA w genach związanych z neuro‑rozwojem, podczas gdy zaburzone miRNA w pozakomórkowych pęcherzykach i szlaki związane z netryną upośledzają kierowanie aksonów. Płodowe zapalenie nerwowe, uwidocznione przez aktywację mikrogleju i gleozę, towarzyszy zmianom strukturalnym kory mózgu i ciała modzelowatego, co stanowi prawdopodobne powiązanie z obserwowanymi po narodzinach fenotypami behawioralnymi.
Chociaż wytyczne kliniczne powszechnie zalecają powstrzymanie się od wszystkich produktów z konopi podczas ciąży, wdrażanie tych zaleceń w Polsce kształtowane jest przez złożoną interakcję zaleceń klinicznych, ram ustawowych i zdolności systemu opieki zdrowotnej. Należy zauważyć, że w Polsce CBD jest legalne, gdy poziom THC nie przekracza 0,3%.
Oczekuje się, że klinicyści będą rutynowo pytać o używanie konopi w całym okresie reprodukcyjnym i będą stawiać na zweryfikowane narzędzia przesiewowe zamiast rutynowych badań biologicznych, nawet gdy medyczna marihuana pozostaje prawnie dostępna na mocy surowych wymogów recepty RPW od 2017 roku.
Wytyczne podkreślają unikanie THC w ciąży i marihuany w ciąży, ponieważ wpływ THC na ciążę może szkodzić rozwojowi płodu i dlatego bezpieczeństwo marihuany nie zostało ustalone.
Porady dla ciężarnych promują zdrowe nawyki w ciąży, badania przesiewowe w kierunku substancji psychoaktywnych w ciąży oraz poradnictwo dotyczące skutków palenia THC, a także odnoszą się do luk w systemie prawnym, dostępie i edukacji.
Umów się na konsultację już dziś i dowiedz się, czy medyczna marihuana jest dla Ciebie.
Umów wizytę z naszym specjalistą, który oceni, czy terapia medyczną marihuaną jest odpowiednia dla Ciebie. Po konsultacji, jeśli lekarz uzna to za stosowne, wystawi receptę, którą zrealizujesz w aptece.
